γράφει ο Δημήτρης Τακόπουλος, Χημικός & Γενικός Διευθυντής ελιξ
Σύντομο Ιστορικό
Το μακρινό 2003, είχα την τύχη να συνομιλήσω με τον αείμνηστο Αναστάσιο Σταλίκα, καθηγητή Θετικής Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Ο καθηγητής Σταλίκας την περίοδο εκείνη στο πλαίσιο του ερευνητικού του έργου στην Οργανωσιακή Ψυχολογία εφάρμοζε ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης στελεχών στην Οργάνωση Χρόνου (time management). «Γιατί δεν το κάνεις και εσύ στους μαθητές σου;», με ρώτησε.
Την ίδια περίπου περίοδο, εκτός από τη διδασκαλία της Χημείας, με απασχολούσε η διαχείριση γονέων και μαθητών στο νεοσύστατο τότε φροντιστήριο έλιξ της Θεσσαλονίκης (2000). Σε συναντήσεις με γονείς, ορισμένοι από αυτούς μου έθεταν το εξής θέμα: «Το παιδί μου δεν έχει πρόγραμμα και χάνει τον χρόνο του. Δεν ξέρει πώς να μελετήσει, δεν μπορεί να οργανώσει τον χρόνο του. Μπορείτε να μας βοηθήσετε σε αυτό;».
Μπορούσαμε; Εξαρτάται από τη βοήθεια. Εμπειρικά, με επίκληση στο συναίσθημα, όπως κάνει η μητέρα, θα μπορούσαμε κι εμείς. Συστηματικά, με ποσοτικά και ποιοτικά στοιχεία, με τεχνικό τρόπο που θα λαμβάνει υπόψη ένα σύνολο επιστημονικών δεδομένων και πρακτικών εφαρμογών, δεν θα μπορούσαμε — εκτός κι αν το επιλέγαμε.
Τελικά, το επιλέξαμε! Ήταν δύσκολο. Ήταν άγνωστο. Το ανακαλύψαμε, το δημιουργήσαμε. Στα πρώτα βήματα, μας βοήθησαν πρακτικά — με βιβλιογραφία και στοιχεία από διεθνή εμπειρία — τόσο ο καθηγητής Α. Σταλίκας όσο και στελέχη μεγάλων επιχειρήσεων της χώρας που είχαν εκπαιδευτεί στο πρόγραμμα αυτό.
Έπρεπε να λύσουμε πολλά θέματα που μέχρι τότε ήταν άγνωστα. Όπως, ποιο θα ήταν το περιεχόμενο του προγράμματος, σε ποιους απευθυνόταν και ποιος θα το υλοποιούσε: καθηγητές, κοινωνικοί λειτουργοί ή ψυχολόγοι;
Ο καθένας από αυτούς έχει έναν συγκεκριμένο ρόλο στον χώρο της εκπαίδευσης. Το πρόγραμμα Οργάνωσης Χρόνου στα έλιξ ήταν κάτι διαφορετικό από όλα αυτά. Τελικά, αποφασίσαμε ότι η ειδικότητα που ταίριαζε καλύτερα με τις ανάγκες του προγράμματος ήταν οι ψυχολόγοι.
Σύντομο Ιστορικό
Ένα πρόγραμμα καθολικής παρέμβασης, δηλαδή απευθύνεται στο 100% των μαθητών.
- Υλοποιείται από τα έλιξ με οργανωμένο και δομημένο πρόγραμμα, τρόπο και περιεχόμενο, όχι ως μία παρουσίαση εντός ενός σεμιναρίου μαζί με άλλα δέκα θέματα.
- Οι μαθητές καλούνται από το φροντιστήριο να συμμετέχουν στο πρόγραμμα και όχι το αντίστροφο. Ωστόσο, αν ένας μαθητής ζητήσει επιπλέον βοήθεια, αυτή παρέχεται.
- Ο Σύμβουλος Οργάνωσης Χρόνου στα φροντιστήρια έλιξ είναι κοντά στο μαθητή σε θέματα διαχείρισης χρόνου, διαχείρισης άγχους και καθημερινής μελέτης.
Το πρόγραμμα Οργάνωσης Χρόνου αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία του Συστήματος έλιξ στην Εκπαίδευση.
Η Εξέλιξη του Προγράμματος Οργάνωσης Χρόνου στα έλιξ
Η Οργάνωση Χρόνου στα έλιξ δεν είναι ένα στατικό πρόγραμμα. Είναι μια ζωντανή διαδικασία που εξελίσσεται μαζί με τους μαθητές, προσαρμόζεται στις ανάγκες τους και εμπλουτίζεται συνεχώς μέσα από την εμπειρία.
Ο συνδυασμός ατομικών συνεδριών — όπου κάθε μαθητής λαμβάνει πλήρως εξατομικευμένη καθοδήγηση — και ομαδικών συναντήσεων ανά τμήμα, που επικεντρώνονται σε κοινές προκλήσεις όπως η οργάνωση μελέτης, η διαχείριση χρόνου και το άγχος, αποτελεί τον πυρήνα και το «μυστικό» της επιτυχίας του προγράμματος.
Το περιεχόμενο του προγράμματος ανανεώνεται διαρκώς, όχι μόνο με βάση τις νέες ερευνητικές εξελίξεις από το χώρο της εκπαιδευτικής ψυχολογίας, αλλά και με γνώμονα την αναπτυξιακή πορεία των ίδιων των μαθητών στα χρόνια του Λυκείου.
Έτσι, στην Α΄ Λυκείου, το ζητούμενο είναι η κατανόηση της αξίας του προγραμματισμού και της προτεραιοποίησης, στη Β΄ Λυκείου, το επίκεντρο μετατοπίζεται στην ποιότητα της μελέτης και στην καλλιέργεια αποδοτικών στρατηγικών μάθησης, ενώ στην Γ΄ Λυκείου, η έμφαση δίνεται στη διατήρηση των κινήτρων των μαθητών κατά τη διάρκεια της ψυχοπιεστικής αυτής χρονιάς, στη διαχείριση του άγχους τους και σε αποτελεσματικές μεθόδους επανάληψης ενόψει των Πανελλαδικών.
Ανάμεσα στις θεματικές που καλύπτονται στο Πρόγραμμα Οργάνωσης Χρόνου ξεχωρίζουν, όπως οι ίδιοι οι μαθητές δηλώνουν, οι εξής:
«Ποιο είναι το μαθησιακό μου στυλ και πώς να το αξιοποιήσω;»,
«Ποιες τεχνικές υπογράμμισης και σημειώσεων είναι βοηθητικές;»,
«Τι να κάνω με την αναβλητικότητα μου;»
«Υπάρχουν βοηθητικές τεχνικές κατά την επανάληψη;».
Ξεχωριστή θέση κατέχουν οι «Οδηγοί Επανάληψης», ένα από τα αγαπημένα εργαλεία των μαθητών, καθώς πρόκειται για αναλυτικά πλάνα μελέτης για τις περιόδους των Χριστουγέννων και του Πάσχα.
Η ποιότητα και η αποτελεσματικότητα του Προγράμματος Οργάνωσης Χρόνου αποτυπώνεται και στις ετήσιες αξιολογήσεις των μαθητών:
- 59% των μαθητών δηλώνουν βελτίωση στον τρόπο διαβάσματος,
- 46% των μαθητών αναφέρουν καλύτερη διαχείριση του ελεύθερου χρόνου τους,
- 55% των μαθητών σημειώνουν ότι διατηρούν υψηλά τα κίνητρά τους καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς.
Η ετήσια αξιολόγηση του Προγράμματος από τους μαθητές δεν αποτελεί ποτέ μια τυπική διαδικασία για τα έλιξ, αλλά έναν ζωντανό μηχανισμό ανατροφοδότησης.
Μέσα από τις απόψεις και τις εμπειρίες των μαθητών, αντλούμε πολύτιμα δεδομένα που μας βοηθούν να εξελίσσουμε το περιεχόμενο, τη μεθοδολογία και την εφαρμογή του.
Γιατί στα έλιξ, στόχος δεν είναι απλώς να επιβεβαιώνουμε όσα ήδη κάνουμε καλά, αλλά να ανακαλύπτουμε πώς μπορούμε να γίνουμε ακόμη καλύτεροι.
Η πορεία αυτή δεν θα μπορούσε να μείνει μόνο «εσωτερική υπόθεση». Με αφετηρία τα παραπάνω ενθαρρυντικά αποτελέσματα και με την ανάγκη για εξωστρέφεια να γίνεται ολοένα και πιο έντονη, το Πρόγραμμα Οργάνωσης Χρόνου άνοιξε τα φτερά του και προς την ευρύτερη κοινότητα.
Έτσι, συνεργαστήκαμε με τη ΧΑΝ Θεσσαλονίκης, προσφέροντας στους εφήβους της Σχολής Στελεχών σεμινάρια βασισμένα στα συστήματα έλιξ και κυρίως στο Πρόγραμμα Οργάνωσης Χρόνου.
Παράλληλα, ανταποκριθήκαμε σε πρόσκληση δημόσιου Γυμνάσιου του Δήμου Νεάπολης – Συκεών της Θεσσαλονίκης, οργανώνοντας ένα εντατικό σεμινάριο Οργάνωσης Χρόνου για τους τελειόφοιτους μαθητές του.
Η εμπειρία 21 χρόνων και η συνεχής αναδιαμόρφωση του Προγράμματος μάς οδήγησαν, τον Νοέμβριο του 2022, στη συμμετοχή μας με δύο προφορικές παρουσιάσεις και μία αναρτημένη ανακοίνωση στο 3ο Πανελλαδικό Συνέδριο Ψυχολογίας, που διοργάνωσε το Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με τον Κλάδο Σχολικής Ψυχολογίας της Ελληνικής Ψυχολογικής Εταιρείας. Εκεί, επιβεβαιώθηκε ότι οι πρακτικές μας μπορούν να αποτελέσουν μοντέλο εφαρμογής και σε άλλους εκπαιδευτικούς οργανισμούς.
Μάλιστα, το 2023, η εξωστρέφεια αυτή επεκτάθηκε και προς την τριτοβάθμια εκπαίδευση, με τη συμμετοχή μας στη Διεθνή Έκθεση Πανεπιστημίων, όπου παρουσιάσαμε ένα σεμινάριο αφιερωμένο στις δεξιότητες μετάβασης από τη δευτεροβάθμια στην πανεπιστημιακή ζωή.
Και φυσικά, δεν σταματάμε εδώ. Με σταθερό επιστημονικό υπόβαθρο, ανθρώπινη προσέγγιση και ανοιχτό βλέμμα στο μέλλον, η Οργάνωση Χρόνου στα έλιξ παραμένει ένα πρόγραμμα που δεν υπόσχεται απλώς καλύτερες επιδόσεις. Υπόσχεται κάτι βαθύτερο: να βοηθήσει τους νέους να χτίσουν τις βάσεις για μια ζωή με αυτονομία, στόχο και ισορροπία.
Κι ίσως η πιο συγκινητική επιβεβαίωση γι’ αυτό να έρχεται από τους ίδιους τους αποφοίτους – φοιτητές πια, που επιστρέφουν στα έλιξ για να ευχαριστήσουν και να μοιραστούν πως όσα έμαθαν για την οργάνωση χρόνου συνεχίζουν να τους στηρίζουν και στη φοιτητική τους ζωή.
Γιατί τελικά, η Οργάνωση Χρόνου στα έλιξ δεν τελειώνει με την αποφοίτηση. Γίνεται τρόπος σκέψης και στάση ζωής.
Αν θέλεις κι εσύ να γνωρίσεις και να μάθεις περισσότερα για το πρόγραμμα Οργάνωσης Χρόνου και για όσα αναφέρουν μαθητές που αποφοίτησαν από τα έλιξ, κλείσε ενημέρωση με έναν Σύμβουλο Εκπαίδευσης των έλιξ & μάθε περισσότερα στο elix.edu.gr.
Συχνές Ερωτήσεις
Εφαρμόζεται η Οργάνωση Χρόνου στην Ελληνική Εκπαίδευση;
Η Οργάνωση Χρόνου εφαρμόζεται από τα φροντιστήρια έλιξ από το 2004, τα τελευταία 21 χρόνια, με συστηματικό και οργανωμένο τρόπο.
Τι είναι το Πρόγραμμα Οργάνωσης Χρόνου στα έλιξ;
Είναι ένα οργανωμένο πρόγραμμα καθολικής παρέμβασης, που βοηθά τους μαθητές να διαχειρίζονται αποτελεσματικά τον χρόνο, το άγχος και τη μελέτη τους. Παράλληλα, να διατηρούν υψηλά κίνητρα σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς.
Ποιος υλοποιεί το πρόγραμμα στα έλιξ;
Το πρόγραμμα εφαρμόζεται από ειδικά εκπαιδευμένους ψυχολόγους με γνώση εκπαιδευτικής ψυχολογίας.
Το πρόγραμμα Οργάνωσης Χρόνου των έλιξ έχει επιστημονική αναγνώστιση
Τα φροντιστήρια έλιξ συμμετείχαν με τρεις παρουσιάσεις στον 3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολόγιας που διοργανώθηκε από το Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με την Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία. Η συμμετοχή των φροντιστηρίων έλιξ στο ανωτέρω επιστημονικό συνέδριο αποτελεί μοναδική περίπτωση για τα ελληνικά δεδομένα.
